آشنایی با محتوای اعلامیه جهانی حقوق بشر

اعلامیه ی جهانی حقوق بشر حیطه ی وسیعی را در بر می گیرد. این اعلامیه ضمانت اجرایی ندارد اما مبنای بیش از ۶۰۰ معاهده و میثاق جهانی است که بر روی هم استانداردهای جهانی حقوق بشر را تشکیل می دهند. از مهم ترین این میثاق هاا می توان به میثاق جهانی حقوق مدنی و سیاسی و نیز میثاق جهانی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اشاره کرد.  

اعلامیه جهانی حقوق بشر شامل ۳۰ ماده است که بیان خلاصه ی آنها را در زیر می خوانیم:

  1. همه ی ما انسان ها آزاد و برابر هستیم. ما آزاد زاده می شویم. هر یک از ما می تواند عقاید و اندیشه های خود را آزادانه انتخاب کند. حکومت ها باید با همگی ما به طور یکسان رفتار کنند.
  2. تبعیض قائل نشوید. این حقوق متعلق به همه ی انسان ها، فارغ از جنس، نژاد، ملیت، قومیت و اعتقادات است.
  3. همه حق زندگی دارند. همه ی ما حق داریم از زندگی آزادانه و امن برخوردار شویم.
  4. هیچ کس حق ندارد دیگری را به بردگی بگیرد.
  5. هیچ کس حق ندارد دیگری را شکنجه کند.
  6. همه ی ما حق داریم از حمایت قانون برخوردار شویم. من هم به  قدر تو انسان هستم!
  7. همه باید برابر قانون برابر باشند. قانون باید برای همه به یکسان و منصفانه اجرا شود.
  8. همه ی ما حق داریم وقتی مورد ظلم قرار گرفتیم به دادگاه شکایت کنیم.
  9. هیچ کس حق ندارد  ما را بی دلیل زندانی یا تبعید کند.
  10. محاکمه باید علنی و منصفانه باشد.  هیات منصفه ی دادگاه نباید تبعیض آمیز عمل کنند.
  11. اصل بر برائت است. همه ی ما  بیگناه هستیم، مگر اینکه جرم مان در دادگاه به اثبات رسیده باشد.
  12. هر کسی حق دارد که حیطه ی خصوصی داشته باشد و در این حیطه کاملاً ایمن و آزاد باشد. کسی حق ندارد برای ما تعیین تکلیف کند که در خلوت خود باید چگونه عمل کنیم. هیچ کس حق ندارد بدون دلایل موجه قانونی به خانه ی ما بریزد، نامه های ما را بخواند یا به شیوه های دیگر به حیطه ی خصوصی ما تجاوز کند.
  13. هر کسی حق جابجایی دارد. همه ی ما حق داریم درون کشور خود هرجا که می خواهیم زندگی یا سفر کنیم.
  14. هر کسی حق دارد اگر مورد  آزار و آسیب حکومت کشور خود قرار گرفت از کشوری دیگر درخواست پناهندگی کند.
  15. هر کسی حق دارد تابعیت کشوری را داشته باشد. هیچ کس را نمی توان از حقوق شهروندی اش محروم کرد.
  16. هر کسی حق دارد ازدواج کند و تشکیل خانواده بدهد. مردان و زنان باید در ازدواج و طلاق حقوق برابر داشته باشند.
  17. هر کسی حق مالکیت دارد. هر کسی حق دارد اموال خود را حفظ کند یا آن را به دیگران بدهد. اموال هیچ کس را نباید بدون دلیل قانونی تصاحب کرد.
  18. آزادی اندیشه: همگی ما حق داریم دین یا باورهایمان را خودمان انتخاب کنیم یا تغییر دهیم.
  19. آزادی بیان: هرکسی حق دارد بدون ترس و واهمه  باورهای خود را به هر شیوه ای که می پسندند بیان کند.
  20. آزادی تشکّل و تجمع: همگی ما حق داریم گروه تشکیل دهیم و با دوستان و همفکران خود گردهم آیی های صلح آمیز داشته باشیم. هیچ کس حق ندارد به زور ما را عضو گروه یا دسته ای کند.
  21. حق دموکراسی: همگی ما حق داریم حکومتی دموکراتیک داشته باشیم و در امور کشور خود نقش داشته باشیم. هر فرد بالغی حق رأی دارد.
  22. حق تأمین اجتماعی: همگی ما حق داریم از خوراک و پوشاک، بهداشت، مسکن و آموزش و مزایای بازنشستگی برخوردار شویم.
  23. حقوق کارگران: هر شخص بالغی حق دارد شغلی داشته باشد، حقوق منصفانه دریافت کند. کارگران حق دارند  برای دفاع از حقوق خود اتحادیه کارگری تشکیل دهند.
  24. حق استراحت و تفریح: همه ی افراد شاغل حق دارند از تعطیلات و مرخصی با حقوق برخوردار شوند.
  25. حق غذا و سرپناه: همگی ما حق داریم از زندگی شایسته ای برخوردار باشیم. مادران و کودکان، سالمندان، ازکارافتادگان، معلولان و همه ی کسانی که نیازمند یاری هستند، باید از حمایت های اجتماعی برخوردار شوند.
  26. حق آموزش: تحصیل یک حق است.  تحصیلات ابتدایی باید برای همگان فراهم و رایگان باشد.
  27. حقوق معنوی و کپی رایت: مؤلفان، نویسندگان و همه ی آفرینندگان آثار فرهنگی وعلمی حق دارند انحصار نشر آثار خود را داشته باشند و از مزایای آن برخوردار شوند. کسی حق ندارد اثر مؤلفی را بی اجازه غصب یا منتشر کند.
  28. جهانی آزاد و منصفانه: جهان باید چنان باشد که همگان بتوانند در کشور خود  از حقوق و آزادی های ذکر شده در این اعلامیه برخوردار شوند.
  29. مسئولیت ما: همه ی ما نسبت به بقیه ی مردم وظایفی داریم، و باید حقوق و آزادی های دیگران را محترم بشماریم.
  30. کسی حق ندارد ما را از هیچ یک از این حقوق و آزادی ها محروم کند.