اعلاميه جهاني ريشه كني گرسنگي و سوءتغذيه
مصوب 16نوامبر 1974 به وسيله كنفرانس جهاني غذا كه براساس قطعنامه (بيست وهشتم) 3180 مورخ 17 دسامبر 1973 مجمع عمومي تشكيل شد و مجمع عمومي با قطعنامه (بيست و نهم) 3348 مورخ 17 دسامبر 1974 آن را تاييد كرد.
كنفرانس جهاني غذا، كه به وسيله مجمع عمومي سازمان ملل متحد با ماموريت ايجاد شيوهها و وسايلي تشكيل شدكه براساس آنها جامعه بينالمللي بتواند به صورت يك مجموعه اقدامات ويژه براي حل مشكل جهاني غذا در زمينه و چارچوب گستردهتر توسعه و همكاري اقتصادي بينالمللي انجام دهد، اعلاميه زير را تصويب ميكند:
اعلاميه جهاني ريشه كني گرسنگي و سوءتغذيه
با به رسميت شناختن اينكه:
(الف) بحران شديد غذايي مردمان كشورهاي در حال رشد رارنج مي دهد كه بيشتر افراد گرسنه و دچار سوءتغذيه دنيا در آنجا زندگي ميكنند. بيش از دوسوم جمعيت جهان در اين كشورها حدود يك سوم مواد غذايي جهان را توليد ميكنند -عدم تعادلي كه خطر افزايش آن در 10 سال آينده وجود دارد- بحراني كه نه فقط با عوارض شديد اقتصادي و اجتماعي همراه است بلكه بنياديترين اصول و ارزشهاي مربوط به حق زندگي و منزلت انسان را كه در اعلاميه جهاني حقوق بشر ذكر شده نيز به خطر مياندازد؛
(ب) حذف گرسنگي و سوء تغذيه كه به عنوان يكي از هدفها در اعلاميه مربوط به پيشرفت و توسعه اجتماعي ملل متحد گنجانده شده و حذف عواملي كه اين وضع را به وجود ميآورند هدفهاي مشترك همه ملتهاست؛
(ج) موقعيت مردماني كه از گرسنگي و سوء تغذيه رنج ميبرند از شرايط تاريخي آنان، به ويژه نابرابريهاي اجتماعي، ازجمله در موارد بسياري از سلطه خارجي و استعماري، اشغال بيگانه، تبعيض نژادي، آپارتايد و استعمار جديد در تمام شكلهاي آن، كه همچنان از جمله بزرگترين موانع رهايي و پيشرفت كامل كشورهاي در حال توسعه و همه مردمان درگير است، ناشي ميشود؛
(د) اين وضعيت در سالهاي اخير بر اثر مجموعهاي از بحرانها كه اقتصاد جهان در معرض آن قرار گرفته، مانند بروز بحران در نظام پولي جهان، افزايش تورم در هزينههاي واردات، بار سنگين تحميلي ناشي از بدهي خارجي بر موازنه پرداختهاي بسياري از كشورهاي درحال توسعه، افزايش تقاضا براي مواد غذايي بر اثر فشار افزايش جمعيت، سفته بازي و كمبود وسايلي مانند كود و ساير مواد شيميايي مربوط به كشاورزي و درنتيجه افزايش هزينهها براي به دست آوردن آنها، تشديد و بدتر شده است؛
(هـ) اين پديدهها را بايد در چارچوب مذاكرات جاري درباره منشور حقوق اقتصادي و وظايف كشورها ارزيابي كرده و از مجمع عمومي سازمان ملل بايد خواسته شود به اتفاق آرا با آن موافقت و آن را تصويب كند، منشوري كه سندي موثر براي ايجاد روابط اقتصادي بينالمللي جديد بر مبناي اصول برابري و عدالت خواهد شد؛
(و) همه كشورها، بزرگ يا كوچك، غني يا فقير برابرند. همه كشورها حق كامل مشاركت در تصميمگيريها درباره مشكل غذا دارند؛
(ز) رفاه مردمان جهان تا حد زيادي به توليد و توزيع كافي موادغذايي و همچنين ايجاد نظام جهاني براي تامين امنيت مواد غذايي بستگي دارد كه وجود مقادير كافي مواد غذايي و قيمتهاي منطقي براي آنهارا در همه زمانها، بدون توجه به نوسانات دورهاي و شرايط آب و هوايي و فارغ از فشارهاي سياسي و اقتصادي تضمين و به اين ترتيب از جمله باعث تسهيل در فرآيند توسعه كشورهاي در حال توسعه خواهد شد؛
(ح) صلح و عدالت شامل بعدي اقتصادي است كه به حل مشكلات اقتصادي جهان، به از بين بردن توسعه نايافتگي كمك ميكند و راهحلي پايدار و قطعي براي مشكل غذايي همه مردمان ارائه خواهد داد و حق آزادانه و موثر همه كشورها را براي اجراي برنامههاي توسعه خود تضمين خواهد كرد. به اين منظور حذف تهديدها و توسل به زور و ترويج و حمايت از همكاري مسالمتآميز بين كشورها در حداكثر ميزان ممكن، اجراي اصول عدم مداخله در امور داخلي كشورهاي ديگر، برابري كامل حقوق و احترام به حاكميت و استقلال ملي و همچنين تشويق همكاري مسالمتآميز بين همه كشورها، بدون توجه به نظامهاي سياسي ، اجتماعي و اقتصادي آنها ضروري است. بهبود بيشتر روابط بينالمللي شرايط بهتري براي همكاري بينالمللي در همه حوزهها به وجود خواهد آورد و از جمله استفاده از منابع عظيم مالي و مادي را براي توليد محصولات كشاورزي و بهبود اساسي امنيت غذايي جهان ممكن خواهد كرد؛
(ط) به منظور رسيدن به راهحلي پايدار براي مشكل غذا و حذف شكافهاي فزايندهاي كه امروز كشورهاي توسعه يافته ودر حال توسعه را جدا ميكند و براي برقراري نظم اقتصادي بينالمللي جديد بايد به هر تلاشي دست زد. براي همه كشورها مشاركت فعالانه و موثر در روابط اقتصادي بينالمللي جديد با ايجاد نظامهاي مناسب بينالمللي،كه هر جا مناسب باشد قادر به انجام اقدام كافي به منظور ايجاد روابط عادلانه و برابر در همكاري اقتصادي بينالمللي باشند، بايد ممكن باشد؛
(ي) كشورهاي در حال توسعه اين باور خود را تاييد ميكنند كه مسئوليت اصلي براي تضمين توسعه سريع آنها به عهده خودشان است . بنابراين آنها آمادگي خود را براي ادامه تشديد تلاشهاي فردي و مشترك خود به منظور توسعه همكاري مشتركشان در حوزه توسعه كشاورزي و توليد مواد غذايي، ازجمله ريشهكني گرسنگي و سوءتغذيه اعلام ميكنند؛
(ك) از آنجا كه بسياري از كشورهاي در حال توسعه، به دلايل گوناگون هنوز قادرنيستند هميشه نيازهاي غذايي خود را تامين كنند، براي كمك به آنها، بدون فشارهاي سياسي، اقدام فوري وموثر بينالمللي بايد انجام شود.
در چارچوب هدفها و مقاصد اعلاميه مربوط به ايجاد نظم اقتصادي بينالمللي جديد و برنامه اقدام مصوب ششمين اجلاس ويژه مجمع عمومي،
كنفرانس جهاني غذا به طور رسمي اعلام ميدارد؛
1ـ هر مرد، زن و كودك از حق انكارناپذير رهايي از گرسنگي و سوءتغذيه برخوردار است تا رشد و تواناييهاي جسمي و رواني خود را به طور كامل حفظ كند. جامعه امروز هم اكنون از منابع كافي، توانايي سازماني و فن آوري و بنابراين توانايي و صلاحيت دستيابي به اين هدف برخوردار است. بر اين اساس ريشهكني گرسنگي هدف مشترك همه كشورهاي جامعه بينالمللي به ويژه كشورهاي توسعه يافته وكشورهاي ديگري است كه در موقعيت كمك كردن قرار دارند.
2ـ همكاري براي توليد مواد غذايي بيشتر، و توزيع عادلانهتر و كافي مواد غذايي بين كشورها و در داخل كشورها از مسئوليتهاي بنيادي دولتهاست. دولتها بايد بلافاصله مبارزه هماهنگ شده بيشتري را براي درمان بيماريهاي ناشي از سوء تغذيه و كمبود مزمن مواد غذايي بين گروههاي آسيبپذير و كمدرآمدتر شروع كنند. دولتها به منظور تضمين تغذيه كافي همه بايد برنامههاي مناسب براي تامين مواد غذايي و تغذيه در چارچوب برنامههاي كلي توسعه اقتصادي ـ اجتماعي و كشاورزي بر مبناي اطلاعات و دانش كافي درباره منابع غذايي موجود و همچنين بالقوه تنظيم و تدوين كنند. بر اهميت شير مادر در زمينه تغذيه در اين برنامهريزي بايد تاكيد شود.
3ـ به مسائل غذايي بايد در جريان آماده سازي و اجراي طرحها و برنامهريزيهاي ملي براي توسعه اقتصادي و اجتماعي، با تاكيد بر ابعاد و جنبههاي انساني آنها، رسيدگي كرد.
4ـ حذف موانع توليد مواد غذايي و ايجاد انگيزههاي مناسب براي توليدكنندگان محصولات كشاورزي از مسئوليتهاي هر كشور مربوطه است كه مطابق با قضاوت مستقل و قوانين داخلي خود اين كار را انجام دهد. براي دستيابي به اين هدفها، اتخاذ تدابير موثر در زمينه تغييرات اجتماعي ـ اقتصادي با انجام اصلاحات در سياستهاي مربوط به كشاورزي، مالياتي، اعتبار و سرمايهگذاري و تجديد ساختار سازمانهاي روستايي، مانند اصلاح شرايط مالكيت ، تشويق (ايجاد) تعاونيهاي توليدكننده و مصرفكننده، بسيج توانايي كامل منابع انساني، اعم از زنان و مردان، در كشورهاي در حال توسعه براي توسعه روستايي منسجم و يكپارچه و مشاركت كشاورزان و ماهيگيران خرده پا و كارگران بدون زمين براي دستيابي به هدفهاي توليد مواد غذايي موردنياز و اشتغال، داراي اهميت فراوان است. علاوه بر اين، شناسايي نقش اساسي زنان در توليد كشاورزي و اقتصاد روستايي در بسياري از كشورها و تضمين آموزش مناسب، برنامهريزيهاي گسترده و قرار دادن تسهيلات مالي با شرايط برابر با مردان در اختيار زنان، ضروري است.
5 ـ منابع دريايي آزاد و آبهاي داخلي به عنوان منبع توليد غذا و رفاه اقتصادي روزبه روز اهميت بيشتري مييابند. به اين دليل براي حمايت از بهرهبرداري منطقي از اين منابع، ترجيحا براي مصرف مستقيم، به منظور كمك به تامين نيازهاي غذايي همه مردمان، بايد اقداماتي انجام شود.
6 ـ تلاشها براي افزايش توليد مواد غذايي بايد با هر گونه كوشش براي پيشگيري از تلف شدن مواد غذايي در همه اشكال آن تكميل شود.
7 ـ براي دادن وايجاد انگيزه توليد خواربار در كشورهاي در حال توسعه و به ويژه در كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهايي كه بيشتر گرفتار بحران كمبود خواربار هستند، كشورهاي توسعه يافته و كشورهاي ديگري كه امكان كمك كردن دارند بايد اقدامات فوري و موثر به عمل آورند و ياري فني و مالي اضافي پايدار با شرايط مناسب و به حد كافي براي تامين نيازهاي اين كشورها بر مبناي ترتيبات دوجانبه و چندجانبه در اختيار آنان قرار دهند. اين كمكها بايد بدون شروط مغاير با حاكميت كشورهاي دريافتكننده باشد.
8 ـ همه كشورها، و در درجه اول كشورهاي كاملا صنعتي ، بايد از پيشرفت فن اوري توليد خواربار و از تمامي تلاشها براي انتقال، انطباق ، سازگاري و انتشار فن اوري مناسب توليد خواربار براي منافع كشورهاي درحال توسعه حمايت كنند و به اين منظور از جمله بايد تمامي تلاشها را براي انتشار نتايج كارهاي تحقيقاتي خود براي دولتها و موسسات علمي كشورهاي در حال توسعه به عمل آورند تا آنها را قادر سازند از توسعه پايدار كشاورزي برخوردار شوند.
9ـ براي حصول اطمينان از محافظت و نگهداري مناسب منابع طبيعي در حال استفاده، يا منابعي كه ممكن است در آينده از آنها براي توليد خواربار استفاده شود، همه كشورها بايد به منظور تسهيل در حفظ محيط زيست، از جمله محيط زيست دريايي، همكاري كنند.
10ـ همه كشورهاي توسعه يافته و كشورهاي ديگر قادر به انجام اين كار بايد از نظر فني و مالي با كشورهاي در حال توسعه در تلاشهاي آنها براي گسترش منابع خشكي و آبي براي توليد كشاورزي و تضمين افزايش سريع موجودي، با هزينههاي عادلانه، وسايل لازم براي كشاورزي مانند كودها وديگر مواد شيميايي، بذرهاي مرغوب، اعتبار و فن اوري همكاري كنند. همكاري بين كشورهاي در حال توسعه، در اين زمينه ، نيز مهم است.
11ـ تمامي كشورها حداكثر تلاش خود را براي سازگاري مجدد سياستهاي كشاورزي خود، هر جا مناسب باشد، به منظور قائل شدن اولويت براي توليد خواربار به عمل آورند و در اين مورد به رابطه متقابل بين مشكل جهاني خواربار و تجارت بينالمللي توجه داشته باشند. كشورهاي توسعه يافته در تعيين رويكردها در جهت برنامهريزيها براي حمايت از كشاورزي به منظور توليد خواربار داخلي بايد تا حد امكان منافع كشورهاي در حال توسعه صادركننده خواربار را به منظور اجتناب از آثار زيانبار بر صادرات آنها در نظر بگيرند. به علاوه، همه كشورها بايد همكاري كنند تا اقدامات موثر به منظور برخورد با مساله تامين ثبات بازارهاي جهاني و حمايت از قيمتهاي عادلانه و سودده، هر جا كه از طريق ترتيبات بينالمللي مناسب باشد، براي بهبود دسترسي به بازارها از طريق كاهش يا حذف موانع تعرفهاي و غيرتعرفهاي براي محصولات موردعلاقه كشورهاي در حال توسعه، براي افزايش اساسي درآمدهاي صادراتي اين كشورها، براي مساعدت به متنوع سازي صادرات خود به عمل آورند و در مذاكرات تجاري چندجانبه، اصولي را كه در اعلاميه توكيو درباره آنها توافق شد، از جمله مفهوم عدم مقابله به مثل و رفتار مناسبتر را در مورد آنها اعمال كنند.
12 ـ چون تضمين موجود بودن ذخاير جهاني كافي از مواد غذايي اساسي در تمامي زمانها از طريق ذخيرهسازي مناسب، ازجمله ذخاير اضطراري، مسئوليت مشترك تمامی جامعه بينالمللي است، همه كشورها بايد در ايجاد نظام موثر امنيت جهاني غذا و خواربار به شرح زير، همكاري كنند:
مشاركت و پشتيباني از فعاليت « نظام اطلاعات و هشدار زود هنگام جهاني درباره خواربار وكشاورزي»؛
تبعيت از هدفها، سياستها و رهنمودهاي «ضمانت بينالمللي درباره امنيت جهاني خواربار» پيشنهادي به گونهاي كه به وسيله كنفرانس جهاني غذا مورد تاييد قرار گرفت؛
اختصاص دادن ذخاير يا اعتبارات، هرجا كه ممكن باشد، براي تامين احتياجات غذايي اضطراري بينالمللي، آن گونه كه در «ضمانت بينالمللي درباره امنيت جهاني خواربار» پيشنهادي و رهنمودهاي بينالمللي در حال تدوين براي تامين هماهنگي و بهرهبرداري از چنين ذخايري پيشبيني شده؛
همكاري در ارائه كمك غذايي براي تامين نيازهاي اضطراري و تغذيهاي ، همچنين براي ترغيب اشتغال روستايي از طريق طرحهاي توسعه؛
همه كشورهاي كمكدهنده بايد مفهوم برنامهريزي زود هنگام و پيش از موعد براي كمكهاي غذايي را بپذيرند و اجرا كنند و همه تلاشهاي لازم را به منظور ارائه كمكهاي جنسي يا مالي كه مقادير كافي غلات و ساير اقلام خوراكي را تضمين خواهد كرد، به عمل آورند.
فرصت كوتاه است. انجام اقدامات فوري، مداوم و پايدار حياتي است. بنابراين اين كنفرانس از همه مردم درخواست ميكند اراده خود را به عنوان افراد و از طريق دولتهاي خود و سازمانهاي غيردولتي براي همكاري به منظور به پايان رساندن بلاي ديرينه گرسنگي ابراز كنند.
كنفرانس اراده كشورهاي شركتكننده را براي استفاده كامل از نظام ملل متحد در اجراي اين اعلاميه و ساير تصميمهاي مصوب كنفرانس تاييد ميكند.
