با یادآوری مفاد منشور ملل متحد که طی آن تعهد نموده اند با همکاری سازمان ملل متحداقدام مشترک و مجزایی جهت کسب احترام جهانی و رعایت حقوق بشر و آزادیهای اساسی برای همه افراد بدون هيچ گونه تمایزی از لحاظ نژاد، جنسيت ، زبان ، و یا مذهب به عمل آورند.
با درنظرگرفتن اعلاميه جهانی حقوق بشر که طی آن اعلام شده است که تمام افراد بشر آزاد به دنيا آمده اند و از نظر شأن و حقوق برابر می باشند و هرکسی بدون هيچ گونه تمایزی از هر نظر منجمله نژاد، رنگ و ریشه مليت ، محق بر برخورداری از کليه حقوق و آزادیها مقرر در اعلاميه می باشد.
با درنظر گرفتن اعلاميه مربوط به اعطای استقلال به کشورها و ملل تحت استعمار، که طی آن مجمع عمومی اعلام داشته است که جریان آزادی، جریانی مقاومت ناپذیر و تغييرناپذیر بوده ودر جهت شأن انسانی و پيشرفت و عدالت ، باید به استعمار و کليه روشهای جدایی نژادی وتبعيضهای مربوط به آن خاتمه داده شود.
با ملحوظ داشتن به کنوانسيون بين المللی در مورد از ميان بردن کليه اشکال تبعيض کشورهای عضو بویژه جدایی نژادی و آپارتاید را محکوم و جهت جلوگيری، منع و ریشه کن نمودن کليه رویه هایی که دارای چنين ماهيتی می باشند در سرزمينهایی تحت حاکميت خود، اقدام می نماید.
با ملحوظ داشتن به کنوانسيون جلوگيری و مجازات جنایت کشتار دسته جمعی اعمال به خصوصی که احتمالا مانند اعمال آپارتاید تلقی گردند طبق حقوق بين المللی یک جنایت محسوب می شود.
با ملحوظ داشتن کنوانسيون مربوط به غير قابل اجراءبودن محدودیتهای قانونی در موردجنایت جنگی و جنایات بر عليه بشریت ، اعمال غير انسانی ناشی از سياست آپارتاید به عنوان جنایت عليه بشریت به شمار می آیند.
با ملحوظ داشتن اینکه، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه های متعددی تصویب نموده کهطی آنها سياستها و رویه های آپارتاید را به عنوان جنایت عليه بشریت محکوم گردیده است .
با ملحوظ داشتن اینکه، شورای امنيت تأکيد نموده است که آپارتاید و توسعه و تشدید مداوم آن صلح و امنيت بين المللی را مختل نموده و در معرض تهدید قرار می دهد.
با اعتقاد به اینکه کنوانسيون بين المللی منع و مجازات جنایت آپارتاید، انجام اقدامات مؤثرتری را در سطوح بين المللی و ملی ، به منظور منع و مجازات جنایت آپارتاید امکان پذیرمی سازد. مراتب زیر را مورد موافقت قرار می دهند
ماده ١ ـ ١ ـ کشورهای طرف این کنوانسيون اعلام می دارند که آپارتاید جنایتی بر عليه بشریت بوده و اعمال غير انسانی که ناشی از سياستها و رویه های آپارتاید و نيز سياستها و روشهای مشابه جدایی نژادی و تبعيض به ترتيبی که در ماده ٢ این کنوانسيون تعریف شده است ،می باشند که اصول و حقوق بين المللی و بخصوص مقاصد و اصول منشور ملل متحد را نقضمی کنند و نيز تهدیدی جدی عليه صلح و امنيت بين المللی به شمار می آیند.
٢ ـ کشورهای طرف این کنوانسيون ، سازمانها، مؤسسات و افرادی که مرتکب جنایت آپارتایدگردیدند را مجرم اعلام می دارند.
ماده ٢ ـ از نظر این کنوانسيون واژه »جنایت آپارتاید« که سياستها و رویه های مشابه جدایینژادی و تبعيض نژادی را که در آفریقای جنوبی اعمال می گردد، شامل می شود، به دیگر اعمال غير انسانی که به منظور ایجاد و برقراری سلطه یک گروه نژادی بر گروه نژادی دیگر انجام می گردد و به طور سيستماتيک آنان را مورد ظلم قرار می دهد نيز اطلاق می گردد.
الف ـ انکار حق حيات یا آزادی شخصی در مورد عضو یا اعضای یک گروه و یا گروه های نژادیاز طریق
- ـ قتل عضو یا اعضاء یک گروه و یا گروه های نژادی .
- ـ واردآوردن صدمات شدید روحی و جسمی بر یک گروه و یا گروههای نژادی به وسيله نقض آزادی و یا حيثيت آنها و یا شکنجه نمودن ، یا انجام رفتار و یا مجازات ظالمانه ، غير انسانی وترذیلی در مورد آنان .
- ـ از طریق خودسرانه و حبس غير قانونی اعضای گروه و یا گروههای نژادی .
- ـ تحميل تعمدی شرایط زندگی بر یک گروه و یا گروههای نژادی که غرض از آن نابودی تمام یا قسمتی از گروه و یا گروههای مزبور باشد.
- ـ هرگونه اقدامات قانونی و یا اقدامات دیگر که منظور از آنها بازداشتن گروه و یا گروههایی ازمشارکت در زندگی سياسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی کشور ایجاد تعمدی شرایطی جهت جلوگيری از توسعه یک چنين گروه یا گروههایی بخصوص با محروم کردن اعضای یک گروه ویا گروههای نژادی از حقوق بشر و آزادیها شامل حق کار، حق تشکيل اتحادیه های کارگریمجاز، حق تحصيل ، حق ترک و بازگشت به وطن، حق داشتن مليت ، حق آزادبودن در رفت و آمدیا اقامت ، حق آزادی عقيده و بيان ، حق آزادی تشکيل مجمع و یا انجمن مسالمت آميز.
- ـ هرگونه اقدام در جمله اقدامات قانونی که منظور از آنها تقسيم جمعيت براساس مرزهای نژادی از طریق ایجاد جایگاهها و محله های جداگانه برای اعضاء گروه و یا گروههای نژادی ،تحریم ازدواجهای مختلط در بين اعضای گروههای نژادی مختلف ، سلب مالکيت ارضی ازاعضای یک گروه یا گروههای نژادی باشد.
- ـ استثمار از نيروی کار اعضای گروههای نژادی بخصوص با تکليف نمودن کار اجباری به آنان .
- ـ تعقيب و آزار سازمانها و اشخاصی که مخالف آپارتاید باشند، از طریق محروم نمودن آنان ازحقوق و آزادیهای سياسی .
ماده ٣ ـ مسؤوليت جزایی بين المللی ، صرف نظر از انگيزه در مورد افراد و یا اعضای سازمانها،و مؤسسات و نمایندگان دولت اعم از اینکه در کشوری که این اقدامات انجام گردیده و یا درکشور دیگری اقامت دارند، طبق شرایط ذیل به اجرا گذارده می شود
الف ـ ارتکاب شرکت در تحریک مستقيم و یا مواضعه در انجام اعمال ذکر شده در ماده ٢ این کنوانسيون .
ب ـ هم دستی مستقيم ، تشویق و یا همکاری در ارتکاب جنایت آپارتاید.
ماده ٤ ـ کشورهای طرف قرارداد این کنوانسيون تعهد می نمایند
الف ـ تدابير قانونی و یا تدابير ضروری به منظور منع و همچنين جلوگيری از هرگونه تشویق جنایت آپارتاید و یا سياستهای مشابه جدایی نژادطلبی و یا مظاهر آن تصویب نمایند،اشخاصی را که مرتکب این جنایت گردیده اند مجازات نمایند.
تصویب تدابير قانونی ، قضایی و اجرایی برای تعقيب ، محاکمه و مجازات افراد مسؤول و یامتهم به اعمالی که در ماده ٢ این کنوانسيون تعریف گردیده است بر طبق صلاحيت خود، خواه این افراد در قلمرو کشوری که در آنجا این اعمال را مرتکب گردیده اند سکنی داشته باشند یا اتباع آن دولت و یا دولت دیگری بوده و یا فاقد تابعيت باشند.
ماده ٥ ـ افراد متهم به ارتکاب اعمالی که در ماده ٢ این کنوانسيون بيان گردیده است ، ممکناست توسط دادگاه ذی صلاح هر کشور طرف این کنوانسيون که در مورد شخص متهم دارای صلاحيت قضایی دولت، محاکمه و یا توسط دیوان کيفری بينالمللی از سوی آن کشورهایطرف که صلاحيت آن را پذیرفته اند محاکمه شوند.
ماده ٦ ـ کشورهای طرف این کنوانسيون تعهد می نمایند که تصميمات اتخاذ شده توسط شورای امنيت را که هدفش جلوگيری ، منع و مجازات جنایت آپارتاید است طبق منشور سازمان ملل متحد قبول و اجرا نمایند و در اجرای تصميمات اتخاذ شده توسط دیگر ارگانهای ذیصلاح سازمان ملل به منظور نيل به مقاصد این کنوانسيون ، همکاری نمایند.
ماده ٧ ـ ١ ـ کشورهای طرف این کنوانسيون تعهد می نمایند که گزارشهای ادواری در مورد تدابيرقانونی، قضایی ، اجرایی و یا تدابير دیگری که تصویب نموده اند به گروهی که بر طبق ماده ٩ این کنوانسيون تشکيل شده است تسليم نمایند و مقررات این کنوانسيون را به مورد اجرا گذارند.
٢ ـ نسخی از این گزارشها توسط دبيرکل سازمان ملل متحد به کميته ویژه آپارتاید ارسال خواهدشد.
ماده ٨ ـ هر کشور طرف این کنوانسيون می تواند از هر رکن ذی صلاح سازمان ملل درخواستنمایند، به منظور جلوگيری و منع جنایت آپارتاید بر طبق منشور ملل متحد هر اقدامی را که مقتضی می داند به عمل آورد.
ماده ٩ ـ ١ ـ ریيس کميسيون حقوق بشر باید گروهی متشکل از ٣ عضو کميسيون حقوق بشریکه در ضمن از نمایندگان کشورهای طرف این کنوانسيون نيز به شمار می آیند، تعيين خواهدنمود تا کليه گزارشهایی را که کشورهای طرف این کنوانسيون بر طبق ماده ٧ ارایه می نماید موردرسيدگی قرار می دهند.
- ـ اگر در بين اعضای کميسيون حقوق بشر نمایندگانی از کشورهای طرف این کنوانسيون وجودنداشته باشد و یا اگر تعداد این نمایندگان کمتر از سه نفر باشد، در آن صورت دبيرکل سازمان ملل بعد از مشورت با کليه کشورهای طرف این کنوانسيون، نماینده و یا نمایندگانی از کشورهایطرف این کنوانسيون که از اعضای کميسيون حقوق بشر هستند تعيين خواهد کرد تا در کارگروهی که برطبق بند یک این ماده تشکيل شده است شرکت نمایند تا آن هنگام که نمایندگان کشورهای طرف این کنوانسيون به عضویت کميسيون حقوق بشر انتخاب شدند.
- ـ این گروه می تواند قبل از شروع یا بعد از پایان جلسه کميسيون حقوق بشر در طی مدتی که بيش از ٥ روز نخواهد بود تشکيل جلسه دهد تا کليه گزارشهای ارایه شده طبق ماده ٧ را بررسی نماید.
ماده ١٠ ـ ١ ـ کشورهای طرف قرارداد این کنوانسيون به کميسيون حقوق بشر این اختيار رامی دهند که
الف ـ از ارگانهای سازمان ملل درخواست نماید، در هنگام ارسال نسخ دادخواستها طبق ماده ١٥کنوانسيون بين المللی در مورد ریشه کن کردن کليه اشکال نژادپرستی توجه آن را به شکایات مربوط به اعمالی که در ماده ٦ این کنوانسيون ذکر گردیده است ، نيز جلب نمایند.
- ـ این کنوانسيون، تهيه فهرستی از افراد، سازمانها، مؤسسات و نمایندگان دولتها، که ادعا شده است مسؤول جنایت عنوان شده در ماده ٢ این کنوانسيون می باشند و همچنين آنهایی که توسط کشورهای طرف این کنوانسيون اقدامات قضایی در مورد آنها به عمل آمده است براساس گزارشهای ارکان ذی صلاح ملل متحده گزارشهای ادواری ارایه شده توسط کشورهای طرف این کنوانسيون .
- ـ درخواست اطلاعات از ارکان ذی صلاح سازمان ملل در مورد اقدامات اتخاذ شده توسط مقامات مسؤول اداره سرزمينهای تحت قيموميت وزیر خودمختار و کليه سرزمينهای دیگری که قطعنامه شماره ١٥١٤ مورخ ١٤ دسامبر ١٩٦٠ مجمع عمومی سازمان ملل شامل آنان می گرددو درباره آن افرادی که ادعا شده است مسؤول جنایتهای مذکور در ماده ٢ کنوانسيون بوده و به نظر می رسد که تحت صلاحيت اداری و سرزمينی آن می باشند.
٢ ـ تا زمان نيل به مقاصد اعلاميه اعطای استقلال به کشورها و مردم تحت استعمار، مندرج درقطعنامه
١٥١٤ مجمع عمومی سازمان ملل مقررات این کنوانسيون ، به هيچ وجه حق تسليم دادخواست که توسط دیگر اسناد بين المللی و یا سازمان ملل متحد و مؤسسات تخصصی آن اعطاء گردیده است، محدود نخواهد کرد.
ماده ١١ ـ ١ ـ اعمالی که در ماده ٢ این کنوانسيون ذکر گردیده است نباید از لحاظ استردادمجرمين جرم سياسی تلقی گردد.
٢ ـ کشورهای طرف این کنوانسيون تعهد می نمایند که در چنين مواردی طبق قوانين خود ومعاهدات معتبر، اجازه استرداد مجرمين را بدهند.
ماده ١٢ ـ اختلافات بين کشورهای طرف قرارداد این کنوانسيون در مورد تفسير موارد اجرا واجرای این کنوانسيون از طریق مذاکره نيز حل و فصل نشده باشد باید براساس درخواست کشورهای طرف اختلاف به دیوان بين المللی دادگستری ارجاع گردد به غير از مواردی که طرفين این اختلاف در مورد حل و فصل اختلاف به نحوه دیگری توافق کرده باشند.
ماده ١٣ ـ این کنوانسيون برای امضاء توسط همه کشورها مفتوح می باشد، هر کشوری که اینکنوانسيون را قبل از به اجرادرامدن امضاء نکند، می تواند بعدا به آن ملحق شود.
ماده ١٤ ـ ١ ـ کنوانسيون حاضر موکول به تصویب می باشد. اسناد تصویب نزد دبيرکل سازمانملل تودیع خواهد شد.
٢ ـ الحاق به کنوانسيون از طریق توابع اسناد الحاق نزد دبيرکل ملل متحد صورت خواهد گرفت .
ماده ١٥ ـ ١ ـ کنوانسيون حاضر سی روز پس از تودیع بيستمين سند تصویب یا الحاق نزددبيرکل سازمان ملل ، نافذ خواهد بود.
٢ ـ در مورد هر کشوری که کنوانسيون حاضر از این پس از تودیع بيست سند تصویب یا الحاق ،مورد تصویب قرارداد و یا به کنوانسيون ملحق شده ، این کنوانسيون به روز پس از تاریخی که دولت مزبور سند تصویب یا الحاق خود را تودیع کرده است ، قابليت اجراء خواهد کرد.
ماده ١٦ ـ کشور عضو ممکن است طی تذکاریه کتبی به دبيرکل ملل متحد، کناره گيری خود را ازکنوانسيون اعلام نماید این کنارهگيری یک سال بعد از تاریخ دریافت اخطاریه توسط دبيرکلسازمان ملل به اجراء درخواهد آمد.
ماده ١٧ ـ ١ ـ هرگونه درخواست به منظور اصلاح این کنوانسيون می تواند در هر زمان توسط هرکشور عضو، طی تذکاریه کتبی خطاب به دبيرکل سازمان ملل ، صورت گيرد.
٢ ـ اگر قرار باشد اقداماتی در مورد یک چنين تقاضایی صورت گيرد، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد آنها اتخاذ تصميم خواهند نمود.
ماده ١٨ ـ دبيرکل سازمان ملل باید موارد ویژه ذیل را به اطلاع کشورهای عضو برساند
- ـ امضاء تصویب ، الحاق طبق مواد ١٣ و ١٤
- ـ تاریخ به اجراء درامدن کنوانسيون طبق ماده ١٥
- ـ کناره گيری طبق ماده ١٦
- ـ تذکاریه طبق ماده ١٧
ماده ١٩ ـ ١ ـ کنوانسيون حاضر که متنهای چينی ، انگليسی ، فرانسه ، روسی ، اسپانيول آن به طوریکسان معتبر می باشد، در بایگانيهای سازمان ملل متحد تودیع خواهد شد.
٢ ـ دبيرکل سازمان ملل نسخ گواهی شده این کنوانسيون را به تمام کشورها ارسال خواهد داشت .
