اعلاميه حذف تمامي‌اشكال تعصب و تبعيض برمبناي دين يا عقيده (که در قطعنامه ۵۵/٣۶ مورخ ٢۵ نوامبر ١٩٨١ مجمع عمومي اعلام شده است.)

مجمع عمومي،با توجه به اين که يكي از اصول اساسي منشور ملل متحد مربوط به شرافت و مساوات ذاتي در همه انسانها است، و اين که همـه
کشورهاي عضو متعهد شده اند اقدام مشترك و جداگانه با همكاري سازمان ملل بـه منظـور حمايـت و تشـويق احتـرام همگـاني بـراي
حقوق بشر و آزاديهاي بنيادي براي همه و رعايت اين حقوق و آزاديها بدون تمايز از نظر نژاد، جنسيت، زبان يا دين به عمل آورند،

با در نظر گرفتن اين که اعلاميه جهاني حقوق بشر و ميثاقهاي بين ا لمللي حقوق بشر، اصول عدم تبعيض و برابـري در برابـر قـانون و
حق آزادي انديشه، وجدان، دين و عقيده را اعلام ميدارند،
با توجه به اين که بي اعتنايي و نقض حقوق بشر و آزاديهاي بنيادي، به ويـژه حـق آزادي انديشـه، وجـدان، مـذهب يـا هـر اعتقـادي،
مستقيم يا غيرمستقيم جنگها و رنجهاي عظيمی براي انسان، به ويژه در جايي که از آنها بـه عنـوان وسـيله مداخلـه در امـور داخلـي
کشورهاي ديگر استفاده ميشود و منجر به ايجاد نفرت بين اقوام و ملتها ميشوند، به بار آورده اند،

با در نظر گرفتن اين که دين يا عقيده، براي هر کسي که به داشتن هر يك اعتراف مي کند، يكي از عناصر بنيادي در تصور او از زنـدگي
است و به آزادي دين يا عقيده بايد به طورکامل احترام گذاشته و تضمين شود،
با توجه به اين که ارتقاي درك ، تسامح و احترام به مسائل مربوط به آزادي دين و عقيده ضـروري اسـت و تضـمين ايـن کـه اسـتفاده از
دين ياعقيده براي مقاصد متضاد با منشور ملل متحد ، ساير اسناد و مصوبه هاي سازمان ملل متحـد و مقاصـد و اصـول اعلاميـه حاضـر
غيرقابل قبول است،
با اطمينان به اين که آزادي دين و عقيده بايد به دستيابي به هدفهاي صلح جهاني، عدالت اجتماعي ودوستي بين اقـوام و بـه حـذف
ايدئولوژيها يا شيوه هاي استعمارگري و تبعيض نژادي مساعدت کند،
با توجه رضايتمندانه به تصويب چند کنوانسيون و به اجرا در آمدن بعضي از آنها، زيرنظر سازمان ملل متحـد و کـارگزاريهـاي تخصصـي،
براي حذف اشكال گوناگون تبعيض،
با نگراني از نشانه هاي تعصب و وجود تبعيض در مسائل مربوط به دين يا عقيده که همچنان در بعضي نواحي جهان آشكار است،
با تصميم به انجام کليه تدابير لازم براي حذف سريع چنين تعصباتي در تمامي اشكال و نشانه هاي آن و پيشگيري و مبارزه با تبعيض در
زمينه دين يا عقيده،
اين اعلاميه حذف تمامي اشكال تعصب و تبعيض مبتني بر دين و عقيده را اعلام ميدارد .
ماده ١
ـ١ هر کس بايد حق آزادي انديشه، وجدان و دين داشته باشد. اين حق بايد شامل آزادي برخورداري از دين يا هر عقيدهاي بـه انتخـاب
شخص، و آزادي، اعم از فردي يا اجتماعي با ديگران و به طور عمومي يا خصوصي، براي ابراز دين يا عقيده خود بـه صـورت عبـادت، بـه
جا آوردن اجراي مراسم و تعليم دين باشد .
ـ٢ هيچكس نبايد در معرض اجباري قرار گيرد که به آزادي او براي داشتن دين يا عقيده انتخابي وي لطمه بزند .
٣ـ آزادي ابراز دين يا عقيده انسان ممكن است فقط در معرض محدوديتهايي قـرار گيـرد کـه در قـانون معـين شـده و بـراي حمايـت از
ايمني، نظم، سلامت يا اصول اخلاقي يا حقوق و آزاديهاي بنيادي ديگران ضروري است .
ماده ٢
١ـ هيچكس نبايد در معرض تبعيض هيچ کشور، موسسه، گروه اشخاص، يا شخصي در زمينه هاي ديني يا عقيده ديگر قرار گيرد .

ـ٢ براي مقاصد اعلاميه حاضر، عبارت «تعصب و تبعيض برمبناي دين يا عقيده» به معني هر تمايز، محروم سازي، محدوديت، يا رجحان
برمبناي دين يا عقيده است آه مقصود يا تاثير آن خنثي کردن يـا تضـعيف شناسـايي، برخـورداري يـا اعمـال حقـوق بشـر و آزاديهـاي
بنيادي برمبنايي برابر باشد .
ماده ٣
تبعيض بين انسانها برمبناي دين يا عقيده بي حرمتي به حيثيت انساني و انكار اصول منشور ملل متحد است، و بايد به عنوان نقـض
حقوق بشر و آزاديهاي بنيادي که در اعلاميه جهاني حقوق بشر و به تفصيل در ميثاقهاي بين المللي مربوط بـه حقـوق بشـر اعـلام
شده، و به عنوان مانعي در برابر روابط دوستانه و مسالمت آميز بين ملتها محكوم شود .
ماده ۴
١ـ همه کشورها بايد براي پيشگيري و حذف تبعيض برمبناي دين و عقيده، در جهت شناسايي، اعمال و برخـورداري از حقـوق بشـر و
آزاديهاي بنيادي در تمامي حوزههاي زندگي مدني، اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي اقدامات موثر انجام دهند .

٢ـ همه کشورها بايد هر جا ضروري باشد هر کوششي براي وضع يا لغو قوانين به منظور پيشـگيري از هـر تبعيضـي در ايـن زمينـه بـه
عمل آورند و براي مبارزه با تعصب و عدم تسامح در زمينه هاي دين يا ساير اعتقادات در اين مساله، تمـامي اقـدامات مناسـب را انجـام
دهند .
ماده ۵
ـ١ والدين يا برحسب مورد، اولياي قانوني کودك حق دارند زندگي در خانواده را مطابق با دين يـا عقيـده خـود سـازمان دهنـد و آن نـوع
آموزش اخلاقي را در نظر داشته باشند(واعمال کنند) که معتقدند کودك بايد براساس آن پرورش يابد .

ـ٢ هر کودکي بايد از حق دسترسي داشتن به آموزش در مساله دين يا عقيده مطابق کمال والدين يا، برحسـب مـورد، اوليـاي قـانوني
خود برخوردار باشد و نبايد وادار شود تحت آموزشي درباره دين يا عقيده برخلاف کمـال والـدين قـانوني خـود قـرار گيـرد، و در ايـن مـورد
تامين بهترين منافع کودك بايد مدنظر باشد .
ـ٣ از کودك بايد در برابر هر شكل تبعيض ناشي از دين يا عقيده حمايـت شـود. او بايـد بـا روحيـه همـدلي و تفـاهم، مـدارا و تسـامح،
دوستي بين مردم، صلح و برادري همگاني، احترام به آزادي دين يا عقيده ديگران، و با آگاهي کامل نسبت به اين که نيـرو و اسـتعداد
او بايد وقف خدمت به همنوعانش باشد، پرورش يابد .
ـ۴ در موردکودکاني که تحت مراقبت والدين يا اولياي قانوني خود قرار ندارند، بايد توجه لازم بـه خواسـته هـاي ابـراز شـده آنـان يـا هـر
مدرك ديگر از خواسته هاي آنان در مساله دين يا عقيده مبذول شود و در اين مورد تامين بهترين منافع کودك مدنظر باشد .

۵ ـ عمل به مراسم دين يا عقيده اي که کودك با آن پرورش داده ميشود، با در نظر گرفتن ماده يـك، پـارگراف ٣ ،اعلاميـه حاضـر نبايـد
براي سلامت جسمي يا رواني يا رشد کامل او مضر باشد .
ماده ۶
براساس ماده يك اعلاميه حاضر، و به پيروي از مفاد مـاده يـك، پـاراگراف ٣ ،حـق برخـورداري از آزادي انديشـه، وجـدان، يـا عقيـده بايـد
متضمن، از جمله، آزاديهاي زير باشد:
الف) عبادت يا اجتماع در ارتباط با دين يا عقيده، و ايجاد و نگهداري اماکنی براي اين مقاصد؛
ب) ايجاد و نگهداري موسسات خيريه يا انساندوستانه مناسب؛
ج) ساختن، اکتساب و استفاده به ميزان کافي از مواد و مطالب لازم براي انجام مراسم يا تشريفات دين يا عقيده؛
د) نوشتن، انتشار و پخش نشريات مربوطه در اين زمينه ها؛
ه) تعليم دادن مذهب يا عقيده در اماکن مناسب براي اين مقاصد؛
و) خواستن و دريافت مساعدتهاي مالي داوطلبانه و کمكهاي ديگر از افراد و موسسات؛
ز) تربيت کردن، انتصاب، انتخاب يا معرفي از طريق جانشـيني رهبـران مناسـب مـورد نيـاز براسـاس ضـروريات و معيارهـاي هـر ديـن يـا
عقيده؛
ح) رعايت ايام استراحت و بزرگداشت تعطيلات و مراسم براساس احكام دين يا عقيده انسان؛
ت) برقراري و حفظ ارتباطات با افراد و جوامع در مسائل ديني و ايماني در سطوح ملي و بين ا لمللي .
ماده ٧
حقوق و آزاديهايي که در اعلاميه حاضر اعلام شده بايد چنان با قوانين ملي سازگار باشد که هر کس بتواند در عمل از چنين حقـوق
و آزاديهايي برخوردار شود .
ماده ٨
هيچ موضوعي در اعلاميه حاضر نبايد به گونه اي تفسير شود که حقوق تعريـف شـده در اعلاميـه جهـاني حقـوق بشـر و ميثـاق هـاي
بين ا لمللي حقوق بشر را محدود يا از اهميت آنها کم کند